Ngjarjet e fundit në vend kanë ngritur një pyetje të fortë: a po rritet dhuna mes adoleshentëve shqiptarë, apo është thjesht perceptimi që po shtohet për shkak të mediave dhe rrjeteve sociale? Përgjigjja duket të jetë një kombinim i të dyjave: rastet janë reale, të dokumentuara, dhe njëkohësisht ato shpërndahen më shpejt se kurrë më parë, duke krijuar ndjesinë e një krize të përditshme.

Çfarë thonë studimet?

Një studim i publikuar në revistën East Mediterranean Health Journal në vitin 2024 tregoi se 33.1% e fëmijëve shqiptarë 15-vjeçarë kanë përjetuar dhunë fizike gjatë jetës së tyre, dhe 11.1% vetëm në vitin e fundit. Dhuna emocionale raportuar ishte 16.2% në “lifetime” dhe 10.1% në vitin e fundit. Studimi tregoi gjithashtu se fëmijët në zonat urbane përjetojnë më shumë dhunë sesa ata në zonat rurale.

Një tjetër studim kombëtar i UNICEF për shëndetin e fëmijëve shqiptarë (HBSC) tregon se viktimat e bullizmit kanë probabilitet më të madh të vuajnë nga ankthi, depresioni, probleme gjumi dhe prirje për sjellje të rrezikshme, përfshirë përdorimin e substancave.

Po ashtu, një sondazh i vitit 2025 në 141 shkolla të Shqipërisë tregoi se rreth 20% e nxënësve të klasave 4–12 kanë përjetuar bullizim: 45% psikologjik, 37% verbal, dhe 33% fizik.

Raporti më i fundit i CRCA/ECPAT Albania (2025) evidenton rritje të rasteve të bullizmit online dhe gjuhës së urrejtjes, me mbi 400 raste të raportuara vetëm në platformën iSIGURT.al.

Ndërkohë, IDM Albania në raportin “A Generation at Risk” (qershor 2025) paralajmëron se dhuna rinore është në rritje, dhe se masat shtetërore të marra deri tani — si rojet e sigurisë në shkolla apo instalimi i kamerave — janë fragmentare dhe afatshkurtra.

Raste të dhunës mes të rinjve gjatë 2025

• Kamëz (mars 2025): një 17-vjeçar plagosi me thikë një bashkëmoshatar pas një konflikti.
• Laç (maj 2025): përleshje mes të rinjve përfundoi me disa të plagosur, ku u përdorën edhe armë zjarri.
• Sarandë (qershor 2025): dy të rinj u plagosën në një sherr ku policia gjeti armë zjarri në vendngjarje.

Në të gjitha këto raste, dhuna nuk ishte një akt i izoluar, por një shpërthim i tensioneve që përputhen me atë që studiuesit përshkruajnë: mungesë komunikimi, ndjenja inferioriteti, stigmatizim dhe presion social.

Bullizimi në shkolla, një tjetër formë lëndimi që nxit stres deri në vetëvrasje

Sondazhi kombëtar i vitit 2025 tregoi se 1 në 5 fëmijë në Shqipëri është viktimë e bullizmit në shkollë sipas ResearchGate. Për fëmijët, kjo nuk është thjesht një “sherret” – është një barrë që shoqërohet me pasoja afatgjata në shëndetin mendor dhe zhvillimin social.

Ndërsa raporti i CRCA/ECPAT thekson se bullizimi dhe ngacmimi online po bëhen pjesë e përditshme e jetës së të rinjve shqiptarë, duke ndikuar në vetëbesimin, marrëdhëniet dhe performancën e tyre në shkollë.

Raste të vajzave adoleshente që kanë tentuar vetëvrasje për shkak të bullizmit

• Gjirokastër (shkurt 2025): një 17-vjeçare i dha fund jetës duke u vetëvarur, duke lënë një letër ku shkruhej: “Pse më bullizojnë mua?”.
• Sarandë (mars 2025): një 15-vjeçare tentoi të hidhej nga kati i katërt për shkak të bullizmit, sipas babait të saj.
• Gjirokastër (shkurt 2025): një vajzë 16-vjeçare i dha fund jetës, duke lënë një letër që tregonte dhimbjen e saj për bullizmin.

Masat e marra nga qeveria

• Kufizimi i përkohshëm i TikTok: Qeveria shqiptare ndërmori këtë hap për të reduktuar përmbajtjet që promovojnë dhunën dhe sjelljet agresive tek të rinjtë, duke synuar të ulet ndikimi i rrjeteve sociale në shpërthimet e dhunës sipas Reuters. Ky veprim synon të krijojë një ambient më të sigurt online për adoleshentët, duke u dhënë prindërve më shumë kontroll mbi atë që fëmijët shohin.
• Paketa e sigurisë në shkolla: Përfshin vendosjen e rojeve dhe kamerave në ambiente të ndryshme të shkollave për të parandaluar dhunën dhe për të reaguar shpejt në rastet e incidenteve sipas IDM ALBANIA. Megjithatë, ekspertët theksojnë se kjo mbetet një masë e pjesshme dhe nuk adreson arsyet themelore të dhunës mes të rinjve.
• Iniciativa për ndërgjegjësim dhe mbështetje psikologjike nga OJF-të: Shumë organizata joqeveritare kanë nisur programe për të mbështetur adoleshentët që përballen me bullizim, dhunë ose stresi emocional sipas CRCA/ECPAT. Këto iniciativa përfshijnë biseda me psikologë, punëtori edukative dhe linja telefonike ndihmëse për të krijuar hapësira të sigurta ku fëmijët mund të ndajnë shqetësimet e tyre.

Çfarë mund të bëjmë si prindër?

• Të dëgjojmë më shumë dhe të qortojmë më pak. Një adoleshent që ndihet i dëgjuar ka më pak arsye të kërkojë respekt përmes dhunës.
• Të normalizojmë ndihmën psikologjike. Vizita te një psikolog nuk është turp, por një hap i shëndetshëm.
• Të flasim për emocionet tona. Nëse prindërit ndajnë hapur stresin dhe frikërat, fëmijët mësojnë se kjo është normale dhe nuk ka pse t’i mbajnë të fshehura.

Statistikat, raportet dhe rastet tregojnë qartë: dhuna dhe bullizmi mes të rinjve nuk janë vetëm perceptim — janë realitet në rritje. Zgjidhjet afatgjata kërkojnë edukim emocional, mbështetje psikologjike në shkolla, politika të integruara dhe përfshirjen aktive të prindërve. Dhuna e adoleshentëve nuk është një lajm i ditës — është një sinjal alarmi për të ardhmen.

© 2025, Pozitivi. All rights reserved.