Për një fëmijë, një shkollë e mirë nuk matet vetëm me notat apo librat. Ajo fillon nga gjërat më të thjeshta: një klasë e ngrohtë në dimër, drita që nuk fiket gjatë mësimit dhe një mjedis ku mund të përqendrohesh pa shqetësime.

Deri pak vite më parë, kjo nuk ishte gjithmonë e garantuar në disa institucione arsimore në Belsh. Problemet me energjinë elektrike dhe ngrohjen ndikonin drejtpërdrejt në jetën e përditshme të nxënësve dhe stafit pedagogjik.

“Kemi pasur më parë probleme me ngrohjen dhe ndriçimin”, kujton një nga edukatoret e institucionit. Problemet ishin aq të dukshme, sa në disa raste kishin sjellë reagime dhe ankesa edhe nga prindërit e fëmijëve.

Situata ishte veçanërisht e ndjeshme për kopshtet, ku fëmijët e vegjël kalojnë orë të tëra në ambiente që duhet të jenë të ngrohta dhe komode. Mungesa e energjisë elektrike nuk ndikonte vetëm te ndriçimi, por edhe te cilësia e qëndrimit të tyre në institucion.

Në disa raste, edhe procesi mësimor ndërpritej.

Sipas stafit drejtues të shkollës, ndërprerjet e energjisë elektrike bënin që orët e mësimit të mos zhvilloheshin normalisht, duke krijuar vështirësi për mësuesit dhe nxënësit.

Sot, panorama ka ndryshuar ndjeshëm.

Mbi çatitë e shkollave janë vendosur panele fotovoltaike që prodhojnë energji nga dielli. Sistemi nuk shërben vetëm për të furnizuar shkollën me energji elektrike, por krijon edhe mundësi kursimi afatgjatë.

Një nga mësueset shpjegon se prodhimi i energjisë varet nga numri i paneleve dhe intensiteti i diellit. Në periudhën e verës, kur rrezatimi diellor është më i fortë, prodhohet më shumë energji. Ajo që nuk konsumohet nga shkolla kalon në rrjet dhe depozitohet për t’u përdorur më vonë, kur nevojitet energji shtesë. Sipas saj, sistemi aktual prodhon afërsisht 2.95 kilovat/orë, ndërsa performanca ndryshon sipas stinëve dhe kushteve atmosferike.

Ndikimi është i matshëm edhe në faturat e energjisë.

Sipas stafit pedagogjik, konsumi i energjisë së marrë nga rrjeti është ulur me 30 deri në 60 për qind, në varësi të stinës. Kjo do të thotë më pak shpenzime për institucionin dhe më shumë siguri energjetike gjatë gjithë vitit.

Por projekti nuk ka ndryshuar vetëm faturat.

Ai ka ndryshuar edhe mënyrën se si fëmijët e përjetojnë shkollën.

“Edhe vetë fëmijët vijnë me më shumë dëshirë në një shkollë të tillë”, tregon një nga mësueset, duke shtuar se klasat janë më të ngrohta dhe kushtet më të mira se më parë.

Një tjetër veçori e projektit është se energjia është kthyer në pjesë të procesit mësimor.

Përmes një sistemi monitorimi dixhital, nxënësit dhe mësuesit mund të shohin në kohë reale sa energji prodhon shkolla dhe sa konsumon. Kjo i ndihmon fëmijët të kuptojnë më mirë konceptet e kursimit, eficiencës energjetike dhe përdorimit të përgjegjshëm të burimeve natyrore.

“Me anë të kompjuterit arrijmë të shikojmë sa prodhojmë dhe sa konsumojmë. Kjo i ndihmon edhe nxënësit të kuptojnë si ta kursejnë energjinë dhe si ta përdorin atë në mënyrë sa më efektive”, shpjegon mësuesja.

Belshi nuk është rasti i vetëm.

Sipas të dhënave të projektit, të paktën tre shkolla në këtë bashki furnizohen tashmë me energji të prodhuar nga panelet fotovoltaike. Një model që po përhapet gradualisht edhe në zona të tjera të vendit, duke e kthyer energjinë e rinovueshme në një pjesë gjithnjë e më të dukshme të jetës shkollore.

Në një kohë kur Shqipëria po investon gjithnjë e më shumë në energjinë e pastër, këto shkolla tregojnë se tranzicioni energjetik nuk ka të bëjë vetëm me megavatët dhe teknologjinë.

Ndonjëherë ai fillon me gjëra shumë më të thjeshta: një klasë të ngrohtë, një dritë që nuk fiket gjatë mësimit dhe fëmijë që hyjnë në shkollë me më shumë dëshirë se më parë.

Përgatitur për Pozitivi.org si pjesë e projektit Green Albania – Education for the Future, zbatuar nga Infinit +, me qëllim informimin dhe nxitjen e debatit publik mbi mjedisin, energjinë dhe qytetet ku jetojmë.

© 2026, Pozitivi. All rights reserved.