Samiti i Procesit të Berlinit, i organizuar në Tiranë më 16 tetor 2023, ofron një shans të rëndësishëm për Ballkanin Perëndimor për të përfituar më shumë mbështetje financiare nga Bashkimi Evropian dhe partnerë të tjerë ndërkombëtarë. Ky samit do të sjellë së bashku krerët e shteteve ose qeverive nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, dhe Serbia, së bashku me përfaqësues nga institucionet financiare ndërkombëtare dhe shoqërinë civile.

Një nga elementët kyç të këtij samiti është Plani Ekonomik dhe i Investimeve për Ballkanin Perëndimor, i cili u prezantua në vitin 2020. Ky plan synon të mobilizojë deri në 30 miliardë euro investime në rajonin e Ballkanit Perëndimor në shtatë vitet e ardhshme. Samiti i Procesit të Berlinit është një shans i ri për BE-në dhe partnerët ndërkombëtarë për të riafirmuar përkushtimin e tyre ndaj zhvillimit ekonomik të kësaj pjese të Evropës dhe për të ndihmuar në zbatimin e këtij plani ambicioz.

Në të njëjtën kohë, ky samit është një mundësi për vendet e Ballkanit Perëndimor për të demonstruar përparimin e tyre në reformat dhe përkushtimin ndaj bashkëpunimit rajonal. Ky lëvizje pozitive mund të ndikojë në rritjen e mbështetjes financiare nga BE dhe partnerët ndërkombëtarë në të ardhmen.

Megjithatë, është e rëndësishme të përmendet se BE-ja po përballet me sfida të shumta, përfshirë sfidat geopolitike si konflikti në Ukrainë dhe rritjen e kostos së jetesës brenda bllokut. Këto sfida mund të kufizojnë aftësinë e BE-së për të ofruar mbështetje financiare në shkallën e dëshiruar.

Pasiguria për mbështetjen financiare

Është e rëndësishme të theksohet se kjo mbështetje financiare nuk është e sigurtë, pasi varet nga një sërë faktorësh të komplikuar.

Një prej faktorëve kyç për të siguruar këto fonde është realizimi i reformatave. Ballkani Perëndimor është përpjekur të ndjekë reformat në shumë fusha, por suksesi i tyre do të jetë vendimtar për të tërhequr fonde nga BE dhe partnerët ndërkombëtarë. Implementimi i reformave, sidomos në sistemet administrative dhe juridike, do të kërkojë përpjekje të mëdha dhe kohë.

Gjithashtu, kapaciteti për të shkruar, zbatuar, dhe raportuar projekte është një faktor kyç për të siguruar mbështetjen financiare. Ballkani Perëndimor duhet të ketë struktura administrative dhe ekspertizë të mjaftueshme për të menaxhuar projektet dhe për të siguruar që ato të realizohen sipas standardeve të kërkuara nga donatorët ndërkombëtarë.

Por një prej sfidave më të mëdha që ndikon në sigurinë e mbështetjes financiare është aftësia e administratës për të thithur dhe menaxhuar fondet në sektorë të ndryshëm. Shumë vende të Ballkanit Perëndimor përballen me problemet e administratës së dobët, të prekur nga emërimet politike dhe nepotizmi në të gjitha nivelet e saj. Këto sfida, që shpesh kanë influencë në përdorimin e efektshëm të fondeve, duhet të adresohen për të siguruar që mbështetja financiare të ketë impaktin e dëshiruar në rajon.

Analiza e ekspertëve:

– Sipas analizave të disa ekspertëve, përfshirë Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, vërehet se mbështetja financiare nuk është e garantuar dhe varet nga aftësia e Ballkanit Perëndimor për të zbatuar reformat dhe për të menaxhuar projektet me efikasitet.

– Fondi Gjerman Marshall i Shteteve të Bashkuara ka shprehur shqetësimin se administrata e dobët dhe praktikat e nepotizmit mund të kenë ndikim negativ në shfrytëzimin e fondeve të ofruara.

Përfundimi:

Samiti i Procesit të Berlinit në Tiranë mund të sjellë mbështetja financiare të rëndësishme për Ballkanin Perëndimor, por kjo mbështetje nuk është e sigurtë. Për ta siguruar atë, rajoni duhet të adresojë sfidat e implementimit të reformatave, të rrisë kapacitetin e administratës për të menaxhuar projektet dhe të luftojë ndaj praktikave të nepotizmit. Vetëm kështu, mbështetja  financiare mund të ketë një ndikim pozitiv të prekshëm në zhvillimin e Ballkanit Perëndimor.

© 2023, Pozitivi. All rights reserved.