15/09/2026

Nafta 229 lekë: Pse për shqiptarin kushton më shumë se sa duket

Një litër naftë kushton sot 229 lekë. Por çmimi në pompë nuk tregon të gjithë historinë. Kur ai krahasohet me të ardhurat, pesha e naftës për shqiptarin bëhet shumë më e madhe se për qytetarin europian mesatar.

Në fakt, një studim i ri mbi Shqipërinë dhe Malin e Zi tregon edhe diçka tjetër: kur karburanti bëhet relativisht më i lirë përtej kufirit, ndryshojnë edhe shitjet në pikat shqiptare të karburantit.

229 lekë për litër. Por sa të kushton realisht?

Çmimi i një litri naftë në Shqipëri ka arritur në 229 lekë, ose rreth 2.46 euro. Sipas të dhënave të publikuara më 15 shtator 2026, Shqipëria është ndër vendet me naftën më të shtrenjtë në Europë.

Krahasimi i publikuar nga Monitor/CNA tregon se çmimi i naftës duhet parë jo vetëm në vlerë absolute, por edhe në raport me të ardhurat e qytetarëve.

Për këtë krahasim janë përdorur çmimet e naftës nga Global Petrol Prices dhe të dhënat e FMN-së për të ardhurat për frymë, të matura sipas fuqisë blerëse (PPP).

Në Shqipëri, të ardhurat ditore për frymë sipas këtij matësi janë rreth 69.2 dollarë ndërkombëtarë. Një litër naftë përfaqëson rreth 3.56% të të ardhurave ditore.

Mesatarja europiane e përdorur në këtë krahasim është rreth 1.36%.

Kjo do të thotë se, në raport me të ardhurat, një litër naftë është rreth 2.6 herë më e rëndë për shqiptarin sesa për europianin mesatar.

Nuk është vetëm pyetja “Sa kushton një litër naftë?”. Është pyetja “Sa nga të ardhurat e tua të merr ai litër?”

22,900 lekë për 100 litra

Le ta kthejmë çmimin në një llogari të thjeshtë.

100 litra × 229 lekë = 22,900 lekë

Nëse një familje do të blinte 100 litra naftë në muaj me çmimin aktual, vetëm karburanti do t’i kushtonte 22,900 lekë.

Sipas INSTAT, Anketa e Buxhetit të Njësive Ekonomike Familjare 2024, shpenzimet mesatare mujore për konsum të një familjeje shqiptare ishin 93,042 lekë, ndërsa familja mesatare përbëhej nga 3.1 persona.

Në këtë skenar ilustrues, 22,900 lekë do të përfaqësonin rreth 24.6% të shpenzimeve mesatare mujore për konsum të një familjeje.

Ky është një skenar llogaritës dhe nuk do të thotë se familja mesatare shqiptare blen 100 litra naftë çdo muaj.

Por çmimi ndryshon edhe sjelljen

Këtu vjen një nga gjetjet më interesante të një studimi të ri akademik për Shqipërinë dhe Malin e Zi.

Studimi “Cross-border fuel shopping and distance: Evidence from Albania and Montenegro”, botuar në revistën Economics Letters në vitin 2026, analizon se si konsumatorët reagojnë ndaj diferencave të çmimeve të karburantit.

Studimi i plotë në ScienceDirect përdor të dhëna mujore të shitjeve të karburantit nga 100 pika karburanti në Shqipëri, gjatë periudhës 2020–2024.

Të dhënat janë marrë nga Gega Oil dhe përfshijnë shitjet e benzinës dhe naftës në pika të shpërndara në Shqipëri.

Çfarë gjetën studiuesit?

Për naftën, rezultati është i qartë:

Kur çmimi në Mal të Zi bie në raport me çmimin në Shqipëri, shitjet e naftës në pikat shqiptare pranë Malit të Zi bien.

Efekti është më i fortë brenda 20 kilometrave nga pika më e afërt e karburantit në Mal të Zi.

Por studimi gjen diçka edhe më interesante. Për naftën, ulja e shitjeve në pikat shqiptare mbetet statistikisht e dukshme deri në të paktën 60 kilometra dhe potencialisht deri në 100 kilometra nga pikat malazeze.

Ky rezultat nuk do të thotë se njerëzit udhëtojnë 100 kilometra vetëm për të mbushur makinën.

Studiuesit shpjegojnë se një pjesë e efektit lidhet me njerëzit dhe automjetet që do të kalonin kufirin gjithsesi – për shembull, kamionët dhe udhëtarët që kalojnë rregullisht kufirin.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për naftën, sepse kamionët përdorin pothuajse gjithmonë naftë.

Kur diferenca e çmimit bëhet e rëndësishme, konsumatori nuk ndryshon vetëm sa blen. Mund të ndryshojë edhe vendin ku e blen.

Një studim me të dhëna reale, jo vetëm me anketa

Një nga elementet më interesante të këtij studimi është baza e të dhënave.

Studiuesit nuk u mbështetën vetëm te pyetjet drejtuar konsumatorëve. Ata analizuan shitjet reale mujore të 100 pikave të karburantit gjatë pesë viteve.

Kjo u mundësoi të shihnin nëse ndryshimi i çmimeve mes dy vendeve shoqërohej realisht me ndryshime në sasinë e naftës së shitur në pikat shqiptare.

Studimi arrin në përfundimin se tregu shqiptar i naftës ndikohet nga çmimet përtej kufirit dhe se ky efekt mund të ndihet edhe larg zonës së menjëhershme kufitare.

Studimi në Stockholm School of Economics

Por nafta nuk është e vetmja kosto energjie

Çmimi i karburantit është vetëm një pjesë e barrës që lidhet me energjinë për familjet shqiptare.

Sipas OECD, “Energy Prices and Subsidies in the Western Balkans”, 45% e familjeve në Shqipëri shpenzojnë mbi 10% të shpenzimeve të tyre totale për energjinë.

OECD e përdor pragun prej 10% si një nga mënyrat për të identifikuar rrezikun e varfërisë energjetike.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se për katër grupet më të ulëta të shpërndarjes së konsumit, familjet shpenzojnë mesatarisht më shumë se 10% të shpenzimeve të tyre për energjinë.

Kjo do të thotë se problemi i kostos së energjisë nuk kufizohet vetëm te familjet që konsiderohen të varfra.

Një çmim në pompë, disa pasoja në ekonomi

229 lekët që shohim në tabelën e një pike karburanti janë vetëm një numër.

Por pas tij fshihen disa tregues të tjerë:

229 lekë – çmimi aktual i një litri naftë;
3.56% – pjesa e të ardhurave ditore për frymë që përfaqëson një litër naftë në Shqipëri sipas krahasimit të fuqisë blerëse;
2.6 herë – pesha më e madhe e këtij çmimi për shqiptarin krahasuar me europianin mesatar;
22,900 lekë – kostoja e 100 litrave naftë me çmimin aktual;
100 pika karburanti – numri i pikave të përfshira në bazën e të dhënave të studimit Shqipëri–Mal i Zi;
20 kilometra – zona ku studimi gjen efektin më të fortë pranë pikave malazeze;
60–100 kilometra – shtrirja e gjetur për efektin e blerjeve ndërkufitare të naftës;
45% – përqindja e familjeve shqiptare që shpenzojnë mbi 10% të shpenzimeve të tyre për energjinë.

Pra, problemi nuk është vetëm 229 lekë

Çmimi i naftës prek drejtpërdrejt buxhetin e familjes, por ndikon edhe në sjelljen e konsumatorëve dhe në mënyrën se si funksionon tregu pranë kufirit.

Të dhënat e studimit Shqipëri–Mal i Zi tregojnë se diferencat e çmimeve mund të zhvendosin kërkesën drejt tregut tjetër. Të dhënat e INSTAT tregojnë peshën që kanë shpenzimet e familjeve, ndërsa OECD tregon se një pjesë e madhe e familjeve shqiptare tashmë përballen me një barrë të konsiderueshme të shpenzimeve të energjisë.

Prandaj pyetja nuk është vetëm: “Sa kushton një litër naftë?”

Pyetja është: “Sa nga buxheti i një shqiptari duhet të shkojë për të lëvizur?”