“Ne mund të shpëtojmë jetën në tokë”: Studimi zbulon si të ndalojmë zhdukjen masive
Një analizë globale e biodiversitetit tregon se cilat zona kanë më shumë nevojë për ruajtje dhe kërkon të mbrohet gjysma e ekosistemeve tokësore të planetit. Toka po humbet speciet me një ritëm rreth njëqind herë më shpejt se nivelet historike. Për grupet specifike, ky numër është më i lartë akoma, referuar hulumtimeve që tregojnë se amfibët do të zhduken rreth 211 herë më shpejt se normalisht. Ky fenomen është aq i përhapur dhe i thellë sa shkencëtarët mendojnë se mund të jetë fillimi i zhdukjes.
Por një studim i ri synon të sigurojë njëfarë shprese. Studimi u krye nga një ekip shkencëtarësh që analizuan llojet e ekosistemeve rajonale, ndryshimet e mbulimit të tokës dhe shtrirjen e zonës së mbrojtur në mbarë botën. Qëllimi i tyre ishte të kuptonin se sa tokë duhet të mbrohet dhe ku duhet të përqendroheshin më së miri përpjekjet mbrojtëse, shkruan Pozitivi. Dhe se duhet mbrojtur gjysma e habitatit botëror. Pse gjysma? Hulumtimet e mëparshme tregojnë se rreth 50 përqind e sipërfaqeve të tokës së planetit duhet të ruhen për të siguruar funksionimin e duhur të një ekosistemi dhe, rrjedhimisht, mbijetesën e bimëve, kafshëve dhe komuniteteve njerëzore që varen nga ai ekosistem.
Për të parë se si arrihet të ruhet 50 për qind e sipërfaqes së planetit, studiuesit vlerësuan statusin e mbrojtjes dhe shëndetin e ekoregioneve kryesore të saj dhe i caktuan ato në katër kategori: “Gjysma e mbrojtur” nëse ata kishin më shumë se 50 për qind mbrojtje; “Natyra mund të arrijë gjysmën” nëse nuk kanë 50 përqind mbrojtje, si dhe mund ta arrijnë përmes përpjekjeve shtesë të ruajtjes. Ekoregionet që kishin mbrojtje ndërmjet 20 dhe 50 për qind dhe kishin nevojë për restaurim për të arritur 50 për qind u quajtën “Natyra mund të shërohet”. Grupi për ekoregionet me më të varfrit ishte “Natyra e përndjekur”. Këto zona bashkë me habitatin mbulonin së bashku më pak se 20 për qind e sipërfaqeve të tyre.
Në përgjithësi studiuesit, gjetën 12 përqind të ekoregioneve të kualifikuara si pjesë të mbrojtura, 37 për qind si natyra mund të arrijë gjysmën, 27 për qind si natyra mund të shërohet, dhe 24 për qind si natyra mund të rrezikojë. Rezultatet treguan anë të mira dhe të këqija. Së pari, lajmi i mirë ishte se pothuajse 100 nga ekoregionet e planetit qëndrojnë në gjysmën e mbrojtur. “Unë mendoj se befasia më e madhe është se tashmë kemi 98 ekoregione me të paktën 50% të mbrojtura – që janë 98 histori suksesi”, tha studiuesi Eric Dinerstein për Mongabay. “Rreth 40 janë shumë afër këtij synimi dhe një përpjekje e vogëlda ta rrisë këtë prag”.
Por ne duhet të mendojmë për ringjalljen ekologjike! Dhe sa duhet të synohet ringjallje ekologjike, varet se sa i degraduar dhe i pambrojtur është një ekosistem. Hulumtuesit shkruajnë se përpjekjet e ruajtjes duhet të përqëndrohen në këto ekoregione tropikale Natyrore të rrezikuara, në vend të atyre në rajonet e butë, sepse ato, së bashku me pyjet më pyjore tropikale, janë zonat më biodiversale të planetit, shkruan pozitivi.org. Me fjalë të tjera, më shumë specie qëndrojnë të zhduken nëse këto zona vazhdojnë të konvertohen.
Aktualisht, rreth 15 për qind e sipërfaqes së tokës është e mbrojtur dhe Konventa e Kombeve të Bashkuara për Diversitetin Biologjik synon të rritet deri në 17 për qind deri në vitin 2020. Studiuesit po u bëjnë thirrje udhëheqësve botërorë të mbrojnë gjysmën e territorit tokësor deri në vitin 2050, duke propozuar një plan të quajtur “Një Marrëveshje Globale për Natyrën”, që ka katër shtylla kryesore: zgjerimin e mbrojtjes së habitatit, respektimin e ruajtjes indigjene, theksimin e ruajtjes së madhe të gjitarëve dhe zhvillimin e teknologjisë që do të lejojë zgjerim ekologjikisht të ndërgjegjshëm të infrastrukturës.
“U deshën 3.8 miliardë vjet për të krijuar botën në të cilën jetojmë, ndaj ne bëjmë thirrje ta mbajmë atë të shëndetshme. Me mbështetje të mjaftueshme publike ne mund të krijojmë vullnetin politik për qeveritë dhe komunitetet lokale për të siguruar që shekulli 21 të bëhet më shpresëdhënës për natyrën dhe njerëzimin”. Studiuesit shkruajnë se me normat aktuale, sasia e tokës nën mbrojtjen zyrtare rritet me 4 përqind në dekadë. Për të arritur mbrojtjen 50 për qind deri në vitin 2050, ata thonë se kjo normë duhet të dyfishohet në 8 për qind. Ata vlerësojnë se rritja e mbrojtjes dhe rivendosja e tokës së degraduar do të kushtonte diku midis 8 miliard dhe 80 miliardë dollarë në vit.
“Për mbijetesën e shimpanzeve të Gombe dhe pjesës tjetër të jetës në mbarë botën ne duhet të shkallëzojmë ndjeshëm ruajtjen”, tha në një komunikatë për shtyp, Jane Goodall, studiues i njohur, themelues i Institutit Jane Goodall dhe i Lajmëtarit të OKB-së për Paqe . Me disa restaurime – të nevojshme për funksionin biosferik aq sa ruajtja e biodiversitetit – qëllimi deri në vitin 2050 arrihet. “Ne mund të shpëtojmë jetën në tokë”.
© 2018, Pozitivi. All rights reserved.
