‘Toksiciteti’ në vendin e punës ka sjellë këndvështrime e debate të shumta.

Në pothuajse çdo kompani, ka një punonjës që mendojnë se vendi i tyre i punës është ‘toksik’. Termi është bërë një përdorim i përgjithshëm për të përshkruar çdo lloj çështjeje të punës: probleme të mëdha, si sjellje etike, abuzive, diskriminuese dhe madje edhe të paligjshme; por gjithashtu edhe çështje të përditshme, si kultura e orëve të gjata në punë dhe stresit, ose ankesa të thjeshta për politikat standarde të vendit të punës.

Në gusht, ylli i popit Lizzo u përfshi në një padi ku akuzonte ambientin e punës për mjedis armiqësor, “ngacmjuesseksualë, fetarë dhe racorë, diskriminimit të aftësive “. Në shtator, revista Rolling Stone përshkroi emisionin e vonë të natës amerikan “The Tonight Shoë” si një “mjedis toksik”, pas ankesave të stafit për një atmosferë me presion të lartë, sjellje të pakëndëshme të drejteusit Jimmy Fallon dhe gjuhë prepotente nga drejtuesit.

Ekspertët thonë se përdorimi i tepërt dhe ndërlidhja e gabuar e këtij termi mund të zvogëlojë ose madje të fshehë çështjet reale në vendin e punës. Dhe kjo mund të krijojë probleme të reja.

Në epokën industriale, termi ‘toksik’ iu atribua vendeve të punës me toksina të vërteta: Materiale të rrezikshme dhe kimikate kancerogjene: fraza “mjedis toksik” i referohejfillimisht këtij ambienti. Sipas Shoqatës Amerikane Historike, metafora u shfaq fillimisht në fushën e infermierisë: një udhëzues i vitit 1989 për udhëheqjen e përcaktoi vendet e punës “toksike” si ato që përfshinin konflikte në mes të rolit, qëllimeve dhe vlerave të pazbuluara, komunikim të agresiv dhe skenarë ku stafi përdoret për si burime materiale.

Në dekadat që pasuan, ‘toksik’ gradualisht u bë e përdorur gjithandej: Ishte fjala kryesore e vitit 2018 në Oxford Dictionaries, pas lëvizjes #MeToo dhe vëmendjes ndaj “maskulinitetit toksik” dhe mjedisve të punës.

Megjithatë, në vitet e ardhshme, ‘toksik’ është përdorur për të përshkruar edhe irritimet e përditshme në vendin e punës, thotë Thomas Erikson, ekspert i sjelljes dhe autor i “Rrethuar nga shefat e këqinj”, i bazuar në Stokholm. “Fjala është hipoinflacionuar, shpesh përdoret për të etiketuar dramatikisht situata që në të vërtetë nuk janë ‘toksike’, por përvoja negative me një menaxher të këqinj. ‘Toksik’ është përdorur aq shumë saqë nuk reagoj më kur e shoh atë.”

Ndërsa teknologjia krijon më shumë mundësi për t’u ekspozuar mjediset e punës me të vërtetë të dëmshme, ajo gjithashtu mund të inkurajojë punonjësit të ndajnë ankesat e vendit të punës nën një term të përgjithshëm, që vetvetiu vazhdon, thotë ai. “Ekzagjerimet janë shpesh kërkese për vëmendje. Dhe gjithçka përhapet më shpejt tani: kërkoni ‘#toksikëorkplace’, dhe gjeni shumë rezultate që shpesh janë shumë zhurmë për asgjë.”

Mediat sociale kanë bërë që më shumë punonjës të ankohen për kushtet e punës që atyre nuk i përshtaten – por ato që nuk janë domosdoshmërisht toksike. Dhe toleranca për mjediset problematike të perceptuara është ulur që nga pandemia, thotë Natalie Norfus, drejtuese e një kompanie për menaxhimin e burimeve njerëzore në The Norfus Firm, me bazë në Majami, SHBA. “Njerëzit kanë rivlerësuar çfarë do të thotë puna për ta, dhe kanë pyetur vdeten nëse kulturat, afatet të vazhdueshme dhe streset ia vlejnë vërtetë. Më pak punonjës tani kanë energji për këtë – tani janë më të predispozuar  për të ankuar për çështje për të cilat nuk do të bënin më parë.”

Etiketimi i të gjitha çështjeve të vendit të punës si “toksike” do të thotë që mjediset e vërteta të dëmshme mund të mos merren seriozisht, thotë Donald Sull, mësimdhënës i lartë në Shkollën e Menaxhimit MIT Sloan, me bazë në Massachusetts, SHBA. “Ky term e zvogëlon vlerën: kur gjithçka që nuk ju pëlqen është ‘toksike’, humbet çdo fuqi retorike që kishte njëherë. Dhe kjo është e dëmshme, sepse shefat e shohin këtë fjalë dhe bëhet më e lehtë për ta injoruar një shprehje që përdoret nga të gjithë.”

Sull thotë gjithashtu se përplasjet e karakterit që punonjësit shpesh i etiketojnë ‘toksike’ në të vërtetë nuk janë – dhe në disa raste, këto konflikte karriere, veçanërisht në industritë konkurruese. Ai shton se vendet e punëve inovative dhe fleksibël shpesh janë të shoqëruara me kompromise. “Në këto situata, ndoshta është më mirë që udhëheqësit të jenë transparentë: nëse dëshironi të punoni këtu, do të keni një balancë të keqe midis jetës dhe punës’.”

© 2023, Pozitivi. All rights reserved.