Shqipëria prodhon çdo vit sasi të konsiderueshme mbetje, ndërsa potenciali për riciklim mbetet i papërdorur. Në vitin 2024, vendi menaxhoi 862.241 tonë mbetje urbane, me pjesën më të madhe të tyre të shkuara në landfill. INSTAT tregon se çdo banor prodhon mesatarisht 360 kg mbetje në vit, shumica prej të cilave janë organike.

Megjithëse industria e riciklimit ka kapacitet të konsiderueshëm, vetëm rreth 18–19 % e mbetjeve riciklohet realisht. EEA raporton se hendeku mes potencialit dhe realitetit tregon qartë se sistemi mbetet nënshfrytëzuar.

Përpjekjet pozitive dhe linjat e reja të riciklimit

Në vitet e fundit, Shqipëria ka nisur disa hapa për të përmirësuar riciklimin. Linja e riciklimit të qelqit në Bubq, Krujë, për shembull, ka kapacitet për të përpunuar 36–42 mijë tonë qelq në vit.

Nga 2026, pritet krijimi i një Operatori Kombëtar të Menaxhimit të Mbetjeve, për të standardizuar mbledhjen dhe riciklimin në të gjithë vendin

Megjithatë, sistemi mbetet i fragmentuar, me shumë mbetje që vazhdojnë të përfundojnë në landfill.

Heronjtë e vegjël të riciklimit

Një pjesë domethënëse e riciklimit ndodh jashtë sistemit formal. Mbledhësit informalë, shpesh nga komunitetet rome dhe egjiptiane, hapin koshat e mbeturinave, grumbullojnë plastikë, qelq, letër e metal dhe i shesin për riciklim. Sapiens

Numri i tyre mund të arrijë deri në 35,000 persona, dhe pa këtë aktivitet, shumë nga mbetjet që riciklohen nuk do të përpunoheshin kurrë.

Megjithatë, puna e tyre shpesh është e pasigurt dhe e paligjshme sipas ligjit aktual. Këta individë janë “heronjtë e vegjël” të riciklimit, që kontribuojnë në ekonominë qarkulluese dhe mbrojtjen e mjedisit, edhe pa mbështetje institucionale.

Nevoja për formalizim dhe përfshirje

Për të bërë riciklimin efektiv dhe human, duhet:

• Ndarja në burim: qytetarët dhe bizneset të ndajnë mbetjet sipas llojit.
• Formalizimi i mbledhësve: t’u jepen licenca, mbrojtje dhe mundësi të punojnë në mënyrë të rregullt.
• Investime në infrastrukturë: më shumë linja riciklimi, kontejnerë selektivë, rrjete mbledhjeje.
• Ndërgjegjësim dhe edukim: të inkurajohet kultura e riciklimit.
• Përgjegjësia e prodhuesit (EPR): prodhuesit të ndihmojnë në mbulimin e kostove të riciklimit dhe të përdorin materiale më miqësore.

© 2025, Pozitivi. All rights reserved.