Pse populizmi dhe emigracioni paraqesin kërcënim të madh për demokracinë globale
Përhapja e demokracisë në mbarë botën është ngadalësuar gjatë dekadës së fundit, thuhet në një raport që paralajmëron se qeveritë janë në një “pikë kritike”. Që nga viti 1975, numri i vendeve me sisteme të drejta demokratike është dyfishuar, nga 46 në 132. Më shumë vende tashmë zhvillojnë zgjedhje krahasuar me më parë. Por përparimi është ngadalësuar gjatë dekadës së fundit dhe në disa vende është ndalur plotësisht, sipas një raporti të Institutit Ndërkombëtar për Demokraci dhe Asistencë Zgjedhore.
Studimi paralajmëroi se demokracitë përballen me kërcënime të reja të tilla si rritja e populizmit, imigrimi, rritja e pabarazisë dhe shfaqja e teknologjive të cilat mund të manipulohen nga qeveritë. Ngurrimi i politikanëve për respektimin e rezultateve të zgjedhjeve apo dorëzimin e pushtetit në mënyrë paqësore u identifikua gjithashtu si një sfidë në rritje. Në dekadën që çon deri në vitin 2015, sistemet demokratike u dëmtuan dukshëm në 24 vende, duke përfshirë Mali, Niger dhe Tajlandë, thanë hulumtuesit. Nga 155 vendet e shqyrtuara nga raporti, një e treta nuk kanë qeveri funksionale demokratike. Midis tyre ishin fuqitë kryesore rajonale si Kina, Egjipti, Rusia dhe Arabia Saudite.
Studimi ka matur forcën e demokracisë në mbarë botën mbi faktorët kyç që përfaqëson një qeveri, sa larg angazhohen në procesin demokratik dhe praninë e të drejtave themelore. Studimi gjithashtu analizoi kontrollet në fuqi mbi qeveritë, të tilla si një gjyqësor i pavarur, shkalla e paanshmërisë së administratës, prania e korrupsionit dhe mospërputhja midis ligjeve dhe realitetit, shkruan pozitivi.org. Globalisht, progresi është bërë gjatë 40 viteve të fundit, që do të thotë institucionet publike janë më të përgjegjshme dhe më përfaqësuese se kurrë më parë. Por paanësia e qeverive mbetet e pandryshuar.
“Kjo ka qenë gjëja më e vështirë për demokracitë që nga viti 1975 deri më sot. Në të kaluarën, një kthesë demokratike në një qark do të ndodhte në formën e një grushti shteti ose mashtrimi klasik elektoral me mbushjen e kutive të votimit.”
Metoda të tilla përdoren ende, por qeveritë gjithashtu kanë qasje në teknologji të reja që mund t’u lejojnë atyre të manipulojnë sistemet e votimit. Studimi nxjerr në pah kufizime në rritje për shoqërinë civile dhe lirinë e shprehjes në vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore si Azerbajxhani, Republika Çeke, Hungaria, Polonia, Rusia dhe Sllovakia. Në këtë studim vihen re Filipinet, të cilët kaluan në demokraci pas revolucionit në vitet 1983-86 dhe kufizimet e të drejtave dhe lirive janë në rritje si rezultat i luftës së presidentit Rodrigo Duterte ndaj drogës.
Demokracia po testohet gjithashtu disa vende të tjera. Në vitin 2016 dhe 2017 kriza shpërtheu në Republikën Demokratike të Kongos, Gabon dhe Zimbabve lidhur me përpjekjet e qeverisë për të mbajtur pushtetin. Luftërat e pushtetit kanë çuar gjithashtu në protesta dhe represioni në Burundi, por demokracia është bërë “norma gati universale” në Amerikën Latine, thanë studiuesit.
© 2017, Pozitivi. All rights reserved.
