Dhuna nga “prindi i dytë”: Një studim nga perspektiva e mësuesve dhe nxënësve
08/11/2023 Shpërndaje

Dhuna nga “prindi i dytë”: Një studim nga perspektiva e mësuesve dhe nxënësve

Asnjë program parandalimi i dhunës në shkollë ose siguria nuk mund të ketë sukses pa përfshirjen e strategjive kuptimplote të palëve të lidhura. Artikulli sjell një studim cilësor të realuzuar në Turqi ku ashtu si edhe në vendin tonë mediat raportojnë raste dhune në shola na të gjitha kategoritë,. Mes fëmijëve, nga më të rriturit por edhe nga “prindi i dytë”, pra nga mësuesit. Studimi shqyrton se si kuptohet dhuna në shkollë nga nxënësit dhe mësuesit, të cilët janë dy palët kryesore në çdo mjedis shkollor. 27 mësues, parimi i një mëkëmbësi dhe 125 nxënës nga klasa e 4-të deri në të 8-tën nga një shkollë private iu kërkua t’u përgjigjen pyetjeve të hapura në lidhje me perceptimet e tyre mbi natyrën e dhunës në shkollën e tyre, duke përfshirë arsyet dhe mënyrat e mundshme të parandalimit. Gjatë analizimit të të dhënave është përdorur analiza e përmbajtjes. U diskutua integrimi i rezultateve në programin ekzistues të dhunës në shkollë.

Hyrje

Dhuna po rritet me shpejtësi në mbarë botën. Dhuna në shkolla shkakton ulje të suksesit akademik të nxënësve, prishje të klimës së shkollës, braktisje dhe krijon sëmundje psikologjike. Për të parandaluar dhunën dhe për të ndërhyrë siç duhet, është e rëndësishme të dihet se si nxënësit, administratorët dhe mësuesit e përkufizojnë dhunën, si dhe si, kur dhe sa shpesh vërehet dhuna në shkolla. Për më tepër, është thelbësore të merren pikëpamjet e administratorëve, mësuesve dhe nxënësve për arsyet e dhunës dhe masat paraprake të perceptuara të tyre për të parandaluar që dhuna të ndodhë në shkolla. Prandaj, ky studim është krijuar për të përcaktuar pikëpamjet e mësuesve dhe nxënësve për dhunën në një shkollë.

Rishikim i literaturës

Dhuna në shkollë ka qenë një shqetësim ndërkombëtar për më shumë se një dekadë. Pavarësisht përpjekjeve të jashtëzakonshme të kërkimit, parandalimit dhe ndërhyrjes, dhuna në shkollë shkon përtej kufijve shkollorë dhe bëhet një shqetësim më i madh që duhet të trajtohet jo vetëm nga profesionistët e shkollës dhe të shëndetit mendor, por edhe nga prindërit, politikëbërësit, profesionistët që punojnë në fushën e medias dhe komunitetit në përgjithësi.

Një raport mbi prevalencën e dhunës në shkolla në Turqi raportoi se 42 % e 1720 nxënësve të shkollave të mesme publike në brendësi të qytetit raportuan se janë përfshirë në raste dhune fizike gjatë 12 muajve të fundit; 8 për qind e studentëve femra dhe 28 për qind e studentëve meshkuj kanë pasur raste dhune me një moshatar; 7.5 përqind ishin ngacmuar me armë në mjediset e shkollës; dhe 8 për qind mbanin armë me vete në shkolla.

Parandalimi i dhunës në shkollë kërkon bashkëpunim nga i gjithë personeli i shkollës. Perceptimet e mësuesve dhe këshilltarëve të shkollave në lidhje me dhunën në shkollë janë ndoshta më të rëndësishmet në drejtim të krijimit të shkollave pa dhunë. Sipas Fisher dhe Kettle (2003), mësuesit dhe profesionistët e shëndetit mendor të shkollave kanë më shumë përvojë dhe njohuri se kushdo tjetër për sa i përket asaj që ndodh në shkollë dhe si funksionojnë sistemet shkollore brenda një skeme më të madhe; përkundër kësaj, kuptimi i tyre për dhunën në shkollë nuk është studiuar mjaftueshëm. Zeira, Astor dhe Benbenishty (2003) pohojnë se një krahasim i këndvështrimeve të mësuesve me prejardhje të ndryshme mund të kontribuojë në një kuptim më të thellë të çështjes, duke e bërë këtë një element jetik për zhvillimin e ndërhyrjeve kuptimplote.

Një studim nga Schubarth (2000) përdori metodologjinë cilësore dhe sasiore për të shqyrtuar këndvështrimet e mësuesve, administratorëve të shkollave dhe nxënësve mbi dhunën në shkollë. Secili nga tre grupet në këtë studim u pajtua në përgjithësi kur renditën incidentet e dhunshme që kishin vëzhguar, me tre llojet kryesore që shiheshin si:

  • Agresion mendor ndaj shokëve të shkollës
  • Sulme fizike
  • Vandalizëm.

Megjithatë, studimi zbuloi se si perceptimet e nxënësve ashtu edhe të mësuesve ndryshonin sipas gjinisë dhe llojit të shkollës (shkollë e mesme, gjimnaz dhe shkollë përmirësuese). Mësuesit femra raportuan më shumë raste të dhunës, veçanërisht dhunës fizike, sesa mësuesit meshkuj. Perceptimet për rritjen e dhunës në shkolla ndryshonin edhe mes mësuesve dhe administratorëve.

Një studim cilësor nga Turqia shqyrtoi gjithashtu perceptimet e këshilltarëve të shkollave të mesme dhe të shkollave të mesme në zonat me të ardhura të ulëta në Ankara, Yerin-Güneri dhe Çakır (2003) zbuloi se këshilltarët e përkufizonin dhunën kryesisht me terma fizike (të tilla si shtyrja, grushti ose shkelmimi).

Metodologjia

Shumica e literaturës mbi dhunën në shkollë është përpiluar duke përdorur të dhëna sasiore të mbledhura nga vetë-raportimet e nxënësve dhe statistikat e rasteve të dhunshme që ndodhin brenda dhe përreth shkollave. Studimet cilësore kanë potencialin për të ofruar një kuptim më të thellë të përvojave, vlerave dhe besimeve të profesionistëve të shkollës dhe studentëve. Për të zhvilluar programe efektive parandaluese, është e nevojshme të kuptohet se si përcaktohet konstrukti i dhunës në shkollë dhe si perceptohen faktorët e rrezikut dhe mbrojtës. Megjithatë, vetëm disa studime e ekzaminuan çështjen e dhunës në shkollë përmes metodologjisë cilësore. Ky studim është projektuar si një rast studimor cilësor me një metodë tipike kampionimi.

Në këtë shkollë ku u krye studimi shumica e studentëve vijnë nga familje të klasës së mesme, shumica e të cilave punojnë në organizata shtetërore. Në studim morën pjesë vullnetarisht 27 mësues, 1 administrator dhe 125 nxënës nga klasat 4, 5, 6, 7 dhe 8. Të dhënat u mblodhën përmes pyetjeve të hapura. Të dhënat u transferuan në një mjedis dixhital dhe u analizuan me anë të analizës së përmbajtjes me frekuenca.

GJETJET

Përkufizimi i dhunës nga nxënësit dhe mësuesit

 Nuk u vu re një ndryshim i dukshëm në përkufizimin e nxënësve për dhunën nëpër klasa. Dallimi i vetëm ishin nxënësit e klasës së 4-të që përdornin fjali dhe thënie më të shkurtra.

Përkufizimet e drejtuesve të shkollës dhe mësuesve janë në përputhje me studentët. Kur u shqyrtuan këto përkufizime, kishte mësues që dhanë një përkufizim të përgjithshëm për dhunën, si dhe dhanë shembuj dhe i kategorizuan ato sipas llojeve të saj.

Kur dhe si fillon dhuna

Sa i përket mënyrës se si fillon dhuna në shkolla, ka kategori të ndryshme që dalin nga të dhënat e mësuesve dhe nxënësve. Këto kategori tregojnë se dhuna inicohet nga

(a) nxënësit

(b) mësuesit

(c) dhuna e modeluar nga familjet

(d) dhuna nga efektet e masmedias

Kur nxënësit shpjeguan dhunën, nxënësit e klasave të ulëta përjetuan dhunë nga nxënësit e klasave të larta dhe ata që u ekspozuan ndaj dhunës filluan të shfaqin dhunë ndaj nxënësve të tyre të ulët kur u rritën. Për më tepër, ata gjithashtu treguan se ka ekzistuar edhe dhuna nga bashkëmoshatarët.

Në një nga pyetjet e hapura, studentëve iu drejtua një pyetje nëse dhuna kishte periudha fillimi dhe mbarimi.

58 prej pjesëmarrësve treguan se nuk kishte një periudhë të tillë dhe 22 prej tyre treguan se ekziston një periudhë e tillë.

11 prej tyre perceptuan se dhuna mund të ndodhte në çdo moment.

Nga ana tjetër, disa nga mësuesit treguan se dhuna mund të vërehet në çdo moshë, ndërsa disa të tjerë thanë se ajo fillon në moshat shumë të hershme me efektin e praktikave të rritjes së familjes si dhe mjedisit familjar ku edhe fëmijët mësojnë se si është dhuna. Gjithashtu, vihet re nga mësuesit se dhuna fillon siç mësohet dhe rritet me hyrjen e fëmijëve në pubertet. Një grup tjetër mësuesish përmendi se dhuna nuk lidhet me moshën, por me mjedisin në të cilin rriten fëmijët.

Arsyet e dhunës në shkollë

Sipas nxënësve, arsyeja më e dukshme e dhunës është mosmarrëveshja mes nxënësve. Mësuesit shpjeguan arsyet si

(a) personalitetin e nxënësve

(b) rolin e masmedias

(c) administratën e shkollës

(d) familjet

(e) mungesën e edukimit në demokraci

(f) mungesën e aktiviteteve jashtëshkollore

(g) mjedisi dhe shoqëria

(h) mungesa e tolerancës

(i) mungesa e dashurisë dhe edukatës

Kush janë më të ekspozuar ndaj dhunës në shkollë

Sipas nxënësve dhe mësuesve, dhuna mund të ndodhë në çdo vend të caktuar brenda shkollës. Dhuna realizohet kryesisht nga djemtë dhe nxënësit e klasave të larta. Grupi më i pafavorshëm që po përballet me dhunën janë nxënësit më të dobët dhe nxënësit e klasave të ulëta.

Si dhe nga kush marrin nxënësit ndihmë kur përballen me dhunë?

Nxënësit dhe mësuesit raportuan se ata që përballen me dhunë marrin ndihmë nga shokët e tyre. Tabela 1 tregon se si dhe nga kush marrin nxënësit ndihmë kur janë përballur me dhunë.

Strategji të tjera parandaluese të përmendura nga nxënësit ishin shpërndarja e shkollës, rritja e disiplinës, përdorimi i dhunës ndaj atyre që tashmë përdorin dhunë ndaj të tjerëve, mbajtja e seminareve për studentët për dhunën, rritja e numrit të vëzhguesve dhe bashkëpunimi me prindërit.

Përveç kësaj, mendimi i nxënësve për parandalimin e dhunës në shkollë, mësuesit raportuan se trajnimi i prindërve, nxënësve për dhunën, administratorët e shkollave duhet të mbështesin dhe inkurajojnë shërbimet orientuese për parandalimin e dhunës në shkollë, të rrisin ndërgjegjësimin e nxënësve për dhunën duke mbajtur seminare dhe t’i trajnojnë ata për fazat e tyre të zhvillimit.

Përfundime dhe rekomandime

U vu re se studentët priren të anojnë drejt dhunës pas mosmarrëveshjeve mes tyre. Kështu, ata besojnë se dhuna nuk mund të parandalohet. Ky zbulim tregon pafuqinë e studentëve. Prandaj, është e rëndësishme t’u mësoni studentëve aftësitë për zgjidhjen e problemeve, zgjidhjen e konflikteve, aftësitë e komunikimit, vetë-mbrojtjen në situatën e dhunshme, aftësitë e kërkimit të ndihmës, të cilat janë aftësitë thelbësore të jetës.

Nxënësit e perceptojnë dhunën kryesisht si fizike. Kështu, nxënësit duhet të udhëzohen edhe për llojet e dhunës verbale dhe psikologjike. Shumica e studentëve treguan se kanë ushtruar dhunë pasi janë ekspozuar ndaj saj. Prandaj, është e rëndësishme që të përparohet ky cikël në mënyrë që të shpërndahen arsyet e dhunës. Përkufizimet e dhunës në shkollë të dhëna nga nxënësit, mësuesit dhe këshilltarët e shkollës që marrin pjesë në studim mund të shërbejnë si kujtesë se përkufizimi i dhunës mund të ndryshojë sipas kontekstit; me fjalë të tjera, ajo që perceptohet si dhunë në një mjedis mund të mos perceptohet si e tillë në një mjedis tjetër. Prandaj, duhet të përsëritet se përpjekjet për të parandaluar dhunën duhet t’u përshtaten karakteristikave specifike të një mjedisi të caktuar.

Një polic për çdo individ?

Nxënësit besojnë se dhuna nuk ka një periudhë të caktuar kohe. Megjithatë, disa dhunë e lidhën me pubertetin. Është e rëndësishme të sigurohen seminare të rëndësishme për ata studentë mbi menaxhimin e zemërimit dhe karakteristikat e periudhës së pubertetit. Dhuna ndodh në të gjithë shkollën, veçanërisht aty ku nuk ka mësues përreth. Kjo mund të tregojë se fëmijëve tanë u mungon kontrolli automatik dhe ata duhet të trajnohen për të zhvilluar aftësitë e tyre të vetëkontrollit. Përndryshe, do të na duhet një polic për çdo individ.

Aktet e dhunshme janë kryer nga nxënësit e klasave të larta dhe nga djemtë. Ky zbulim tregon se edhe pse studentët mësojnë përmendësh shprehje si “qëllimi ynë është të kujdesemi për vëllezërit dhe motrat tona më të vogla”, ata nuk e kthejnë këtë moto në veprimet e tyre. Për më tepër, nxënësit e klasave të larta bëhen një role-model në mënyra negative dhe ata i trajnojnë nxënësit e klasave të ulëta gjithashtu që të jenë praktikues të dhunës. Nxënësve të klasave të larta duhet t’u jepen disa përgjegjësi. Duke qenë se nxënësit e klasave të ulëta janë më të ekspozuar ndaj dhunës, ata kërkojnë ndihmë nga vëllezërit dhe motrat e tyre më të mëdha. Megjithatë, ata duhet ta raportojnë këtë edhe te mësuesit dhe specialistët e tyre. Strategjitë e përballimit kur ekspozohen ndaj dhunës duhet t’u mësohen fëmijëve të moshës shkollore.

Një tjetër gjetje e këtij studimi tregon se ata që përdorin akte të dhunshme janë zakonisht nervozë dhe të padurueshëm. Ekziston nevoja për të ofruar shërbime këshillimi personale dhe/ose grupore për ato veprime që synojnë ndryshimin e sjelljes, si p.sh. menaxhimi i zemërimit.

Në përmbledhje, ky studim mund të konsiderohet si një nga përpjekjet paraprake për të hetuar dhunën në shkolla në shkolla (nisur nga shembulli i shkollave turke) që u shërbejnë nxënësve të SES-it të mesëm dhe të lartë. Gjetjet ofrojnë një tregues të rëndësishëm se ndërsa SES mund të jetë një faktor i rëndësishëm në dhunën në shkollë, edhe në një shkollë me mjedise të përshtatshme fizike dhe masa sigurie, ende ekziston një nivel i caktuar i dhunës.

© 2023, Pozitivi. All rights reserved.